Hurlamaboc
(Alexandra Owens)

• Is féidir linn an chéad chaibidil den leabhar a thuiscint mar fháthscéal (allegory) nó mar mheafar den tslí bhréagach inar chaith formhór mhuintir na hÉireann a saol le linn an Tíogair Cheiltigh. Chuir a lán daoine sa tír seo an-dúil sa saol ábhartha (materialist world), ag ceannach rudaí i ndáiríre nár gha leo in aon chor. Cheannaigh daoine tithe breise thar lear agus chuaigh siad ar a laethanta saoire go tíortha iasachta trí nó ceithre huaire in aghaidh na bliana.

• Baineann an scéal seo leis an mheánaicme, ach go háirithe, agus tá daoine cosúil le Lisín agus Pól Albright ar aithne ag gach duine againn; daoine a bhíonn i gcónaí i gcomórtas amaideach lena gcomharsana.

• Is í Lisín an príomhcharachtar sa chéad chaibidil den úrscéal seo. Tá ‘saol foirfe’ ag Lisín mar shampla, tá sí ina cónaí i gceantar an-ghalánta i ndeisceart Bhaile Átha Cliath – Ascaill na Fuinseoige. Tuigimid láithreach gur duine baothghalánta atá in Lisín mar tugann sí an aire is mó don dealramh seachtrach (superficial appearance). mar shampla, dath gruaige an duine agus méid an tí ina gcónaíonn siad, nó a stádas maidir lena bpost i súile an phobail.

• Is duine uaillmhianach (ambitious) agus móiréiseach (pretentious) í Lisín freisin mar teastaíonn uaithi go mbeadh Ruán i mbun céime i gColáiste na Tríonóide; coláiste ‘ardchéimiúil’ (prestigious) i súile Lisín : ollscoil ina ndéanfadh sé céim ‘fhiúntach’ ar a mbeadh meas an phobail agus ní céim amaideach gan fiúntas ar bith amhail ealaín.

• Is smachtadán fimíneach (hypocritical control-freak) í Lisín cosúil leis an bhean sa dán le Biddy Jenkinson ‘Eiceolaí’ “.. a ‘choinníonn caoi ar a teach a fear, a mac..’ agus nach maith léi ‘fiántas ar bith’ .

• Tá Lisín pósta le Pól agus tá siad ag ullmhú an tí chun fiche bliain dá bpósadh a cheiliúradh. Is léir go bhfuil Lisín lán den fhéinmhuinín mar tá a fhios aici go mbeidh an ceiliúradh seo go haoibhinn. ‘..féile chaithréimeach a bheadh ann, mar ba chóir di bheith..’

• Fear rathúil atá in Pól, a fear chéile a rinne a chuid airgid ar an stocmhargadh ach is léir gur fear atá eagraithe agus smachtaithe ag a bhean chéile. Is í Lisín a chonaic na féidearthachtaí sa stócach óg ar dtús agus gan Lisín ní bheadh pioc den rath ar Phól mar atá inniu. Tá Pól go huile agus go hiomlán faoi ordóg Lisín/ ar teaghrán ag Lisín.

• Níl caidreamh macánta idir Ruán agus a mháthair, Lisín ach oiread. Insíonn Ruán dá mháthair go mbeidh an chóisir ‘cool’ ach ceapann sé, i ndáiríre, go mbeidh an chóisir ‘crap’.

• Mar fhocal scoir is fáthscéal meafarach é Hurlamaboc ar mheon agus ar anam mhuintir na hÉireann le linn an Tíogair Cheiltigh. Teaghlach mífheidhmiúil (dysfunctional family) nach féidir leo cumarsáid mhacánta oscailte a dhéanamh lena chéile.

Comments are closed