Hurlamaboc-summary

 3. Déan cur síos ar phríomhthréithe na gcarachtar a ainmnítear thíos san úrscéal ‘Hurlamaboc le Éilís Ní Dhuibhne

 Lisín, Ruán, Emma, Colm

Lisín – Is duine baothghalánta í Lisín. Seoinínteacht atá mar bhunphrionsabal ar ghníomhartha uile sa saol seo  Bíonn sí i gcónaí ag iarraidh bheith i measc na gciorcal sóisialta is fearr.  Is breá léi nuair a bhíonn daoine saibhre, cáiliúla, ardléannta ina timpeall an t-am ar fad – daoine amhail Briain Ó Flannagáin ar leis an teach mór ar an gcúinne in Ascaill na Fuinseoige, nó an Dochtúir Ó Murchú, nó Colette Ní Mhistéala a bhíonn ag obair mar láithreoir ar an teilifís.  Is duine mímhacánta í Lisín freisin mar nuair a fhiafraíonn Ruán di cén fáth nach bhfuil Eibhlín tagtha chuig an chóisir mhór, ligeann sí uirthi gur sheol sí cuireadh chuig Eibhlín nuair is léir nár sheol.  Bean atá dúghafa maidir le néatacht a tí féin agus amhail sa dán ‘Eiceolaí’ coimeádann sí gach duine agus gach rud faoina smacht.  Mar shampla, ní féidir léi imeacht ar a saoire go dtí an Tuirc go dtí go bhfuil gach rud in ord agus in eagar sa teach arís tar éis na cóisire móire. Tá sí stuacach mar a deir Ruán féin (cf. lch. 140) fiú agus í sa saol eile ní éiríonn sí as a seanbhealaí mar níl sí sásta gur sheol a mac, Ruán na foirmeacha change of mind isteach agus mar sin, dar le Ruán, ní thagann sí ar ais arís.

Ruán  - Is ‘slis den seanmhaide’ é Ruán mar ina lán bealaí tá sé cosúil lena a mháthair nuair a bhíonn náire air maidir le hEmma, iníon Eibhlín.  Níl Emma mar chuid den ‘dream ceart’ de réir córais luachanna cairde Ruáin ‘níl sí cool’ mar sin bíonn náire ar Ruán fiú cuireadh a thabhairt di teacht chuig a chóisir. Tá sé réidh fiú ligean air féin go ndearna Emma an chóisir a chreaiseáil má chuireann aon duine ceist air fúithi an oíche sin. Nuair a dhéanann Emma ceapaire do Ruán, cuireann sé as dó beagáinín nár ghlan Emma suas mar ba chóir tar éis di bheith críochnaithe sa chistin.  Ach is duine fial cairdiúil é freisin.  Tá sé sásta ligean do Cholm fanacht sa teach go dtí go dtiocfaidh a thuismitheoirí ar ais ón Tuirc agus ag an deireadh, tugann sé cuireadh oscailte dó teacht chun cónaí leis ina theach más mian le Colm an Ardteist a dhéanamh.  Tá Ruán freagrach, cineálta agus geanúil maidir lena dheartháir Cú agus is duine neamhspleách é nach dteastaíonn uaidh bheith i dteach a sheanmháthar.

Emma  - Is cailín ciallmhar grinn (observant) í. Tuigeann sí cén sórt duine é Greg agus déanann sí cur síos maith ar a thréithe don léitheoir agus tuigeann sí síceolaíocht na mbuachaillí freisin agus meon Ruáin ach go háirithe.  Tá Emma cliste agus glic mar tá sí pas beag fuar le Ruán ag an stáisiún DART mar is léir di go mbíonn saghas náire air bheith léi nuair a thagann a ‘fhíorchairde’.  B’fhéidir go ndéanann sí é seo chun é a chur i dteagmháil lena mhothúcháin féin.  Is duine grámhar í mar fanann sí le Ruán agus tógann sí a lámh nuair fhaigheann Ruán an drochscéal faoina thuismitheoirí.  Cabhraíonn sí leis an teach a ghlanadh suas tar éis na cóisire mar sin is féidir linn a rá gur duine cineálta tuisceanach í.

Colm – Is duine stuama, dícheallach é Colm.  Is breá leis bheith ag obair sa Spar agus saol fiúntach a chaitheamh.  Ní ólann sé alcól mar feiceann sé go soiléir drochanáil an ólacháin ar a athair a thugann drochíde dá mháthair agus dó féin nuair a bhíonn sé ar meisce. Ní bhíonn eagla air obair chrua a dhéanamh sa Bhreatain Bheag, áit a ndéanann sé dhá phost chun tuilleadh airgid a fháil dó féin le haghaidh na coise tinne. Is duine fial grámhar é freisin mar tugann sé leath dá phá dá mháthair mar tuigeann sé nach mbíonn mórán airgid aici de dheasca alcólachais a athar. Is buachaill cróga é fosta mar cosnaíonn sé a mháthair nuair thosaíonn an t-athair á maslú agus ag caitheamh focail ghránna léi.  Is duine ciallmhar é mar tuigeann sé nuair a ghlacann a mháthair páirt a athar i láthair na ngardaí nach féidir leis fanacht sa bhaile a thuilleadh.  Agus taispeánann Colm misneach arís nuair a thógann sé an bád farantóireachta chun dul go dtí Holyhead. Is buachaill freagrach é maidir le cúrsaí airgid.  Is léir go bhfuil an tíos ó dhúchas ann mar tá cúpla míle euro curtha i bhfolach aige nuair is gá dó imeacht ó bhaile agus roghnaíonn sé seomra i mbrú óige in ionad óstlainne.  Tuigeann muid gur buachaill aerach é ag an deireadh mar tá cara nua faighte aige, Daffydd, agus is léir go bhfuil a lán ag athrú ina shaol de bharr an chaidrimh nua seo.