UAIGNEAS

Le Breandán Ó Beacháin (1923 – 1964)

Blas sméara dubh’ (taste of blackberries)
tar éis báistí
(after the rain)
ar bharr an tsléibhe.
(on top of the mountain)

I dtost an phríosúin (in the quite of the prison)
feadaíl fhuar na traenach
(the cold whistle of the train)
Cogar gáire bheirt leannán
(the whisper-laughter of two lovers)
don aonarán.
(for the lonely person)

Mothúcháin/ téamaí gur féidir a ionannú leis an dán seo: brón (sadness), uaigneas (loneliness), cumha (nostalgia), briseadh croí (heartbreak), grá (love), imní (anxiety), dóchas (hope), éadóchas (despair), éad (jealousy), formad (envy), saoirse (freedom), daoirse (hardship), aiféala (regret), mí-ádh (misfortune), míshonas (unhappiness), etc..

éad mar théama le feiceáil sa dán seo. Jealousy as a theme is to be seen in this poem:

  • Feicimid éád sa dán seo le Breandán Ó Beacháin mar tá éad air leis an mbuachaill óg a bhí saor uair, ar bharr cnoic agus é ag piocadh sméara dubha.  De réir dealraimh is cuimhin leis a óige féin nuair a bhí sé ábalta rith timpeall gan cúram ar bith sa saol air, ag déanamh rudaí simplí den sórt sin.
  • éad ar an fhile leis na daoine ar féidir leo bheith amuigh sa saol, an bháisteach ar a aghaidh agus an dúlra le feiceáil acu. Ach níl sé ábalta é sin a dhéanamh mar tá sé i bpríosún anois.
  • éad ar an fhile leis na daoine atá ag dul abhaile ar an traein chuig a muintir féin agus níl an file ábalta é sin a dhéanamh mar tá sé faoi ghlas i bpríosún fuar.
  • Is cinnte go bhfuil éad ar an fhile nuair leis an mbuachaill óg lena chailín agus é ag cogarnach léi taobh amuigh den phríosún agus tá seisean ina aonar ina chillín beag uaigneach féin (in his own little lonely cell).
  • Tá  éad le haireachtáil ó thús go deireadh an dáin seo mar tá sé le mothú taobh thiar de gach líne, dar liomsa.  Tá an téama seo curtha in iúl ag an fhile go gonta éifeachtach tríd síos.  Mar sin is dán cumasach álainn é.